2026-02-12, Wojciech Zeuschner
<< powrót do zestawienia

Śpiewanie triady harmonicznej jako czynność pozwalająca na utrwalenie w tonacji stanowi istotny element praktyki związanej z ćwiczeniami słuchowymi. Sprzyja kształtowaniu szybkiej orientacji w zakresie materiału diatonicznego tonacji i głównych jej akordów. Realizacja triady z wykorzystaniem nazw literowych pozwala na praktyczną powtórkę koła kwintowego, a w tonacji molowej ‑ również budowy gamy w odmianie harmonicznej. Ćwiczenie to korzystnie wpływa na doskonalenie słuchu tonalnego i wyobraźni harmonicznej, stanowiąc zarazem sprawdzian świadomości relacji zachodzących pomiędzy akordami.

Przypominasz sobie, ile razy ‑ jako nauczyciel ‑ słyszałeś triadę śpiewaną w taki sposób, który charakteryzował się usiłowaniem powielenia kwintowo‑kwartowej relacji dwóch pierwszych akordów dla kolejnej pary ‑ S i D? Czy ‑ podobnie jak ja ‑ każdego niemal dnia stwierdzasz, że w wielu przypadkach osiągnięcie przez uczniów świadomości w zakresie wzajemnych powiązań składników akordów z określonymi stopniami tonacji w zasadzie możliwe jest wyłącznie dla jednej sytuacji (i to nie zawsze) ‑ gdy jest to tercja dominanty (VII stopień tonacji, dźwięk prowadzący)?

Realizowanie akordów triady harmonicznej w tradycyjny sposób, to jest w kierunku wznoszącym, zaczynając od ich prym, na bardziej zaawansowanym etapie kształcenia powinno być zastępowane śpiewaniem tych akordów w sposób kombinowany, to jest nie tylko w postaciach zasadniczych i nie wyłącznie w jednym kierunku, np.:

Możliwości jest wiele, a ich dobór zależy od bieżących potrzeb dydaktycznych oraz kreatywności.

Śpiewanie triady harmonicznej w opisany wyżej, zmodyfikowany sposób można zacząć na przykład od śpiewania akordów w postaciach zasadniczych i w kierunku opadającym. Można też w ruchu naprzemiennym, czyli raz w górę, raz w dół, rozpoczynając w jednym lub w drugim kierunku. Inną możliwością jest rozpoczynanie realizacji każdego akordu od składnika środkowego, przy czym może to być tercja, gdy akord występuje w postaci zasadniczej, lub inny składnik, gdy akord jest w przewrocie. Rozpoczynając od składnika środkowego, można się kierować w górę, a potem w dół lub na odwrót. Wszystkie te warianty wymagają bieżącej kontroli materiału diatonicznego, sprawnego operowania nazwami literowymi oraz biegłości w budowaniu akordów na poszczególnych stopniach wraz z ich przewrotami.

Warto uczynić z ćwiczenia triady harmonicznej (również w ramach pracy domowej) stały element zajęć ‑ rodzaj rutyny obecnej w procesie dydaktycznym przez dłuższy czas. Ilość i rodzaj wariantów są ograniczone wyłącznie wyobraźnią nauczyciela i predyspozycjami uczniów ‑ włączając w to użycie dźwięków obcych (przejściowych, opóźniających i in.):