Przed lekturą niniejszego komentarza ‑ dla pełnego zrozumienia przedstawianych w nim zagadnień ‑ możesz również zapoznać się z innymi
wpisami:
• skale systemu dur-moll
• interwały muzyczne
Rozpoznawanie interwałów to kluczowa i elementarna umiejętność słuchowa. Jej kształcenie rozpocząć można od określania interwałów prostych odtwarzanych melodycznie. Wydaje się ‑ to subiektywna ocena autora ‑ że szybsze i lepsze efekty na tym wstępnym etapie osiągnąć można, gdy dźwięki występują po sobie w kierunku wznoszącym, który intuicyjnie odbierany jest jako bardziej naturalny i łatwiejszy do kontrolowania. Przekonać się o tym może niemal każdy początkujący, podejmując próbę zaśpiewania gamy durowej najpierw w porządku zstępującym, a następnie przeciwnym. Zwykle więcej pewności ‑ co przekłada się bezpośrednio na jakość wyniku końcowego ‑ towarzyszy tej drugiej próbie.
Sposobem na rozpoznawanie interwałów prostych może być skojarzenie ich z początkami znanych utworów muzycznych: melodii zaczerpniętych z repertuaru realizowanego w toku nauki gry na instrumencie, piosenek z repertuaru rozrywkowego, patriotycznego, religijnego czy związanego z folklorem. Nie zawsze jest to możliwe, ale najlepiej byłoby (choć nie jest to bezwzględnie konieczne), gdyby wspomniane utwory rozpoczynały tzw. interwały toniczne, tj. takie, których dolny dźwięk stanowi pierwszy stopień tonacji.
W przypadku braku odpowiedniego przykładu muzycznego dla wybranego interwału można posłużyć się innym, w którym interwał osiągnięty jest w dwóch krokach, w jednym kierunku. Najlepiej sprawdzą się fragmenty rozpoczynające się od trójdźwięku ‑ durowego lub molowego ‑ w dowolnej postaci, w szczególności w postaci zasadniczej, rozpoczynającego się dźwiękiem tonicznym, i w drugim przewrocie od piątego stopnia tonacji (oba akordy są wówczas trójdźwiękami tonicznymi):